ابزار وبمستر

علوم تجربی دوم راهنمایی

بخش ۴ : دنیای زنده ( ساختمان و کار بدن انسان )

  ---------------------------------------------------------------

سوالات چهار گزینه ای از بخش ۴ :

۱- کار کدام سلول برای آن درست نوشته شده است ؟

  الف - سلول عصبی : حرکت                              ب - گلبول قرمز : انتقال گازهای تنفسی

  ج - سلول ماهیچه : ترشح                                 د - سلول لوزالمعده : جذب

---

۲- کار سلول لوزالمعده چیست ؟

  الف - ترشح                  ب - انتقال پیام               ج - گیرنده ی نور         د - تغذیه 

---

۳- کار کدام سلول برای آن درست نوشته نشده است ؟  

   الف - گلبول قرمز : انتقال گازهای تنفسی             ب - سلول شبکیه چشم : گیرنده ی نور

    ج - سلول عصبی : انتقال پیام                             د - گلبول سفید : حرکت 

---

۴ - یک نانوایی مثل یک .................... است .

  الف - اندام                   ب - سلول                  ج - بافت                   د - دستگاه  

---

۵ - کدام عناصر در ساختمان لیپیدها - کربوهیدرات ها و پروتئین ها وجود دارد ؟

  الف - هیدروژن                 ب - کربن              ج - اکسیژن و نیتروژن         د - هرسه مورد

---

۶ - کدام گروه از مواد زیر برای انجام و تنظیم اعمال حیاتی بدن لازمند ؟

  الف - پروتئین ها                                                          ب - کربوهیدرات ها

   ج - لیپید ها                                                     د - ویتامین ها - مواد معدنی و آب

 

---

 ۷ - کدام یک از مواد معدنی زیر برای سوخت و ساز غذاها در سلول ها و تنظیم رشد بدن لازم است ؟

  الف - سدیم              ب - ید                   ج - آهن                 د - فسفر 

---

۸ - سدیم و پتاسیم در ساختمان سلول های .................. دخالت دارند .

  الف - ماهیچه ای                 ب - عصبی               ج - چربی              د - استخوانی

---

۹ - در کدام بخش از دستگاه گوارش عملیات گوارش غذا کامل انجام می شود ؟

  الف - معده                 ب - دهان                ج - روده ی باریک              د - روده ی بزرگ

---

۱۰ - پروتئین در کدام یک از محیط های زیر بهتر گوارش پیدا می کند ؟

   الف - محلول پپسین                                                ب - هیدروکلریک اسید

    ج - آب                                               د - محلول پپسین و دو قطره هیدروکلریک اسید 

---

۱۱- کدام یک از مواد زیر که به وسیله ی روده ی باریک جذب می شوند به کبد نمی روند ؟ 

   الف - قندهای ساده           ب - ویتامین ها              ج - چربی ها             د - آمینواسید ها 

---

۱۲ - بیشتر آب و املاح موجود در غذاها از کدام قسمت زیر جذب می شوند ؟

   الف - معده                ب - روده ی بزرگ              ج - دوازدهه                د - روده ی باریک 

---

۱۳ - هدایت غذا به سوی مری و جلوگیری از ورود آن به نای وظیفه ی کدام یک از موارد زیر 

        است ؟  

   الف - حلق               ب - مری                   ج - معده                       د - روده ی باریک

---

 ۱۴- کدام یک از جملات زیر درست است ؟

   الف - پلاکت ها یک هسته ی بزرگ چند قسمتی دارند .

   ب - گلبول های سفید خون هسته های بزرگ یک قسمتی یا چند قسمتی دارند .

   ج - عمر پلاکت ها از گلبول های قرمز و سفید بیش تر است .

   د - تعداد گلبول های قرمز کم تر از پلاکت هاست .

---

  ۱۵ - کدام یک از سلول های خون خودشان می توانند فعال باشند و به همه جا بروند ؟

   الف - گلبول های قرمز                                    ب - گلبول های سفید   

   ج - پلاکت ها                                                    د - هر سه مورد 

---

 ۱۶ - کدام گزینه در مورد پلاکت ها نادرست است ؟

   الف - در مغز استخوان ساخته می شوند .

   ب - سلول های بسیار کوچکی هستند .

   ج - عمر آن ها بین ۵ تا ۹ روز است .

   د - پروتئینی به نام هموگلوبین دارند .

---

 ۱۷ - به کدام یک از اندام های زیر هم خون سیاهرگی و هم خون سرخرگی وارد می شود ؟

   الف - روده ی باریک                ب - روده ی بزرگ              ج - کبد               د - شش ها

---

۱۸ - سرخرگ ششی از کدام حفره ی قلب خارج می شود ؟

   الف - بطن چپ             ب - بطن راست              ج - دهلیز چپ              د - دهلیز راست

---

۱۹ - خون کدام یک از رگ های زیر روشن ودارای اکسیژن است ؟

   الف - سرخرگ ششی                                          ب - سیاهرگ ششی

   ج - بزرگ سیاهرگ بالایی                                     د - بزرگ سیاهرگ پایینی

---

۲۰ - سرخرگ آئورت از کدام حفره ی قلب خارج می شود ؟

   الف - بطن چپ            ب - بطن راست        ج - دهلیز راست             د - دهلیز چپ

---

 ۲۱ - کدام گروه از مهره داران زیر گردش خون مضاعف ندارند ؟

   الف - گاو                   ب - کبوتر                ج - سوسمار                  د - ماهی 

---

۲۲ - خون از کدام قسمت قلب به سراسر بدن می رود ؟

   الف - دهلیز چپ             ب - بطن چپ           ج - بطن راست             د - دهلیز راست 

---

۲۳ - کدام رگ امکان مبادله ی اکسیژن و غذا و مواد زائد بین سلول های بدن و خون را

        فراهم می کند ؟

   الف - سیاهرگ                ب- مویرگ               ج - سرخرگ                د - رگ لنفی

---

۲۴ - کدام یک از مواد زیر اگر بیش از چند دقیقه به بدن ما نرسد زنده نخواهیم ماند ؟

   الف - غذا                   ب - اکسیژن                  ج - آب                   د - ویتامین 

---

 ۲۵ - محصول عمل تنفس گاز ..................... است .

   الف - اکسیژن           ب - کربن دی اکسید              ج - هیدروژن          د - نیتروژن

---

۲۶- کدام یک از اندام های زیر خون را تصفیه می کنند ؟

   الف - شش ها و کلیه ها                                       ب - قلب و شش ها 

   ج - قلب و کلیه ها                                                 د - کبد و کلیه ها  

---

 ۲۷ - کدام یک از مواد زیر در ادرار یک شخص سالم وجود ندارد ؟

   الف - اوره                   ب - نمک                       ج پروتئین                د - سدیم 

---

۲۸ - کدام یک از مواد زیر اگر در ادرار یک شخص سالم وجود داشته باشد نشانه ی

       مرض قند است ؟

    الف - اوره                 ب - گلوکز                     ج - چربی             د - پروتئین

---

 ۲۹ - کدام یک از اندام های زیر مربوط به دستگاه دفع ادرار نمی باشد ؟

    الف - میزنای                ب - مثانه                    ج - کلیه                  د - روده ی بزرگ

---

۳۰ - کدام یک از اندام های زیر مربوط به دستگاه تنفس نمی باشد ؟

   الف - نای                    ب - مری                 ج - بینی                 د - شش

================================================= 

- جاهای خالی را با کلمات مناسب پر کنید :  

فصل ۹ :

۱-بخشی از سلول که دستور انجام کارهای مختلف را به سلول می دهد  هسته نام دارد .

۲- به مجموعه ای از بافت ها که یک نوع کار را بر عهده دارند  عضو یا  اندام می گویند .

۳- در داخل هسته سلول رشته هایی به نام  کروموزوم وجود دارند که همه فعالیت های سلول را کنترل می کنند .

۴- از اجتماع سلول های عصبی  بافت  عصبی تشکیل می شود .

۵- مرکز فرماندهی سلول که ویژگی های مختلف آن را کنترل می کند      

    هسته  است .

۶- بیشتر فعالیت های سلول در  سیتوپلاسم  انجام می شود .

۷- به کوچک ترین واحد زنده که همه ی کارها را انجام می دهد  سلول   

     می گویند .

۸- چگونگی کنار هم قرار گرفتن سلول ها برای ساختن بدن را  سازمان بندی بدن می گویند .

۹- در هر بافت سلول ها به وسیله ی  آب میان بافتی  کنار هم قرار  

     می گیرند .

۱۰- دستگاه حرکتی ما شامل  استخوان ها و  ماهیچه ها است که در کنار هم حرکت ما را ممکن می سازند . 

----------------------------------------------------------------------------- 

فصل ۱۱ و ۱۲ و ۱۳ :

۱ - تغییر شیمیایی غذاها در دستگاه گوارش بر عهده ی موادی است که آنزیم نام دارند .

۲- برجستگی های کوچک دیواره ی روده ی باریک که سرعت جذب غذا را افزایش می دهند پرز نام دارند .

۳- برای گوارش ( هضم ) پروتئین ها ماده ای به نام پپسین لازم است که اسید معده به نام اسید هیدروکلریک آن را فعال می کند .

۴- سمت راست قلب دارای خون تیره و سمت چپ دارای خون روشن است .

۵- به فشار خونی که در سرخرگ ها به صورت موجی به حرکت در می آید نبض می گویند .

۶- حرکت خون از بطن چپ به اندام ها و بازگشت آن به دهلیز راست را گردش بزرگ خون می نامند .

۷- قلب به طور منظم منقبض و منبسط می شود . این عمل را ضربان قلب می گویند .

۸- به رگ هایی که خون را از اندام ها به قلب بر می گردانند و دیواره ی نازک دارند سیاهرگ می گویند .

۹- مراحل یک چرخه ی ضربان قلب ۸/۰ ثانیه طول می کشد .

۱۰- واحد های متحرک ایمنی بدن گلبول های سفید  هستند .

۱۱- در انتهای هر انشعاب نایژه یک قسمت حباب مانند به نام  کیسه ی هوایی وجود دارد. 

۱۲- به دو لوله ای که از نای منشعب شده و وارد شش ها می شوند  نایژه می گویند .

۱۳- در دیواره ی لوله های تنفسی غده هایی وجود دارند که  ماده ی مخاطی ترشح می کنند و ذرات ریز را جذب می کنند .

۱۴- در حنجره دو پرده ی ماهیچه ای وجود دارد که آن ها را طناب های صوتی می گویند .

۱۵- انرژی لازم برای فعالیت های مختلف از سوختن مواد ی مانند گلوکز و لیپید در درون سلول ایجاد 

می شود .

۱۶- در پدیده ی انتشار علت تبادل گازها اختلاف در مقدار آنهاست .

۱۷- عبور هوا از میان طناب های صوتی باعث لرزش و تولید صدا می شود .

۱۸- بعضی از مواد دفعی مانند اوره سمی هستند و اگر در خون باقی بمانند شخص را مسموم می کنند .

۱۹- در قسمت بیرونی هر کلیه در حدود یک میلیون واحد تصفیه به نام  نفرون  وجود دارد .

۲۰- اطراف نفرون ها را مویرگ ها پوشانده است .

۲۱- ادراری که در کلیه ها ساخته می شود از راه دو لوله باریک به نام  میزنای  به اندامی به نام  مثانه  می ریزد و در آن جمع می شود .

۲۲- در کلیه خون تصفیه شده به وسیله ی  سیاهرگ  به قلب می رود .

۲۳- اندام تنظیم کننده ی ترکیب خون  کلیه  نام دارد .  

=======================================================

سوالات تشریحی بخش ۴ همراه با پاسخ   :

۱ - سه قسمت اصلی هر سلول را نام ببرید و کار آن ها را بنویسید .

جواب : ۱ - غشاء ( پوسته ) : پرده ی نازک اطراف سلول است که کار آن وارد کردن مولکول های لازم به سلول و خارج کردن مواد زاید و دفعی از آن است و خاصیت نفوذپذیری انتخابی دارد . 

   ۲ - هسته : مرکز فرماندهی سلول است که ویژگی های مختلف آن را کنترل می کند 

   این کار به وسیله ی مولکول های D N A که درون کروموزوم ها در داخل هسته قرار دارند  انجام می گیرد . 

۳ - سیتوپلاسم : فضای اطراف هسته است که اجزای مختلفی دارد و هر کدام کار خاصی انجام می دهد . بسیاری از فعالیت های سلول مثل تغذیه و تنفس در سیتوپلاسم و توسط اجزای آن صورت می گیرد . 

---

۲ -در جدول زیرهر یک از کلمات داده شده را در ستون مربوط به آن قرار دهید . 

     - ( سلول های خون - مغز - سلول های ماهیچه - قورباغه - سلول تخم - ساقه ی گیاه - سرخس ) 

سلول	بافت	اندام	جاندار
سلول تخم	سلول های خون - سلول های ماهیچه	مغز - ساقه ی گیاه	قورباغه - سرخس

---

  ۳ - نقش غذا در بدن چیست ؟ سه مورد با مثال . 

   - جواب : ۱ - تولید انرژی - مانند : لیپید ها ( چربی ها ) و کربوهیدرات ها ( قندها )

                 ۲ - رشد ، نگهداری و ترمیم بافت ها ، مانند : پروتئین ها

                 ۳ - انجام و تنظیم اعمال حیاتی بدن ، مانند : ویتامین ها ، مواد معدنی و آب

---

 

 ۴ - بدن می تواند ویتامین های D و K و  B را بسازد . چگونگی ساخته شدن  آن ها را توضیح دهید .

جواب : ویتامین D بر اثر تابش نور آفتاب در پوست بدن ساخته می شود و ویتامین های B و K

به وسیله ی بعضی از باکتری های موجود در روده ی بزرگ ساخته می شوند .

---

۵ - سه نوع کربوهیدرات را نام ببرید و بنویسید هر یک در چه موادی وجود دارند ؟

جواب : ۱ - گلوکز در قند وشکر معمولی - نشاسته - سلولز و ... ( در واقع کربوهیدرات های 

 دیگر مثل نشاسته و سلولز و گلیکوژن از اتصال تعداد زیادی مولکول های گلوکز ساخته

شده اند .

   ۲- نشاسته : در دانه هایی مانند گندم - برنج - ذرت و سیب زمینی .   

    ۳ - سلولز : در دیواره ی سلول های گیاهان .

---

۶ - برای طراحی یک رژیم غذایی مناسب باید به سه عامل توجه کرد . آن ها را نام ببرید .

 جواب : ۱ - ویژگی های فردی مثل جنس - قد - وزن - میزان فعالیت

             ۲ - انواع مواد ضروری موجود در هر غذا 

             ۳ - توجه به گروه های غذایی

---

۷ - غذاها را بر اساس چه ویژگی هایی در یک گروه غذایی قرار می دهند ؟ 

جواب : الف - تشابه غذاها

            ب - مواد ضروری تشکیل دهنده ی آن ها

            ج - تعداد وعده های مصرفی روزانه

---

 ۸ - ویژگی های یک رژیم غذایی صحیح و مناسب کدامند ؟

جواب : ۱ - کافی بودن                ۲ - متعادل بودن                ۳ - مقدار انرژی غذا  

  ۴ - محدودیت داشتن                 ۵ - تنوع داشتن

---

۹ - یک انسان بالغ غیر از آبی که از طریق غذاهای مختلف دریافت می کند به چه مقدار آب نیاز

 دارد ؟ این آب صرف چه کارهایی می شود ؟ ( چهار مورد ) 

جواب : روزانه حدود ۸  لیوان آب نیاز دارد که این آب باعث انجام این کارها می شود :

    ۱ - باعث حل شدن مواد غذایی در دستگاه گوارش و خون و سلول ها می شود .

    ۲ - آب محیط مناسبی برای انجام واکنش های شیمیایی در داخل و اطراف سلول هاست 

    ۳ - آب مواد زاید را از سلول ها دور می کند .

    ۴ - آب با جذب گرمای ایجاد شده در بدن و تبدیل شدن به بخار از گرم شدن بیش از حد بدن جلوگیری می کند .

---

۱۰ - شخصی دچار مرض قند شده است . پزشک او توصیه کرده که قند یا کربوهیدرات

 مصرف نکند . به نظر شما کدام یک از غذاهای زیر را نباید مصرف کند ؟ چرا ؟ توضیح دهید . 

 ( نان - کره - سیب زمینی - گوشت - برنج - تخم مرغ ) 

جواب : نان - سیب زمینی و برنج نباید مصرف کند . زیرا در این مواد نشاسته یا کربوهیدرات    

 وجود دارد که پس از تجزیه شدن در دستگاه گوارش به گلوکز تبدیل می شوند و باعث  

افزایش قند خون می شوند اما در مواد نام برده ی دیگر کربوهیدرات وجود ندارد . 

---

  

   ۱۱ - هر یک از کارهای زیر در کدام قسمت دستگاه گوارش انجام می گیرد ؟

    الف - جذب غذاهای مختلف ( روده ی باریک  )

    ب - جذب آب ، مواد معدنی و ویتامین های ساخته شده توسط باکتری ها ( رده ی بزرگ )  

    ج - ترشح صفرا برای کمک به هضم چربی ها ( لیپیدها )  ( کبد یا جگر  )

    د - ترشح موادی برای خنثی کردن اسید معده (  غده ی لوزالمعده  )

    هـ - ترشح بزاق برای لغزنده کردن غذا و تغییر شیمیایی آن ( غدد بزاقی )

    و - هدایت غذا به معده به کمک حرکت ماهیچه ها (  مری  )

---

  ۱۲ -  الف - آنزیم  چیست ؟  آنزیم ها موادی هستند که به وسیله ی سلول های دیواره ی 

 لوله ی گوارش ترشح می شوند و باعث تغییر شیمیایی غذاها یا تجزیه ی آن ها می شوند .

          ب - سه ویژگی مهم آنزیم ها را بنویسید .  ۱ - سرعت واکنش های شیمیایی غذاها را 

 افزایش می دهند .  ۲ - هر آنزیم فقط بر ماده ی معینی اثر می کند .   ۳ - آنزیم ها بعد از 

 فعالیت دست نخورده باقی می مانند .

---

۱۳ - رضا می گوید که آنزیم شبیه کلید است ولی خواهرش می گوید که آنزیم شبیه قفل 

 است . شما با کدام یک موافقید ؟ چرا ؟ 

جواب : با هردو - زیرا بعضی از آنزیم ها باعث تجزیه ی غذاها مثل پروتئین ها و تبدیل آن ها به

 آمینو اسیدهای اولیه می شوند و مانند کلید عمل می کنند و بعضی دیگر از آنزیم ها باعث

 اتصال آمینو اسیدها و تبدیل آن ها به پروتئین می شوند بنا براین مانن قفل عمل می کنند . 

---

۱۴ - چهار وظیفه ی مهم کبد یا جگر را بنویسید .

جواب : ۱ - ترشح صفرا برای کمک به گوارش چربی ها .

           ۲ - کنترل و تنظیم مواد قندی خونی که از روده ی باریک می آید . 

          ۳ - تبدیل قند گلوکز اضافی خون به کربوهیدراتی به نام گلیکوژن .

          ۴ - تبدیل گلیکوژن اضافی به لیپید ( چربی )  

---

۱۵ - منظور از جذب غذا چیست ؟ و بیش تر در کدام قسمت دستگاه گوارش انجام می شود ؟

  جواب : عبور مولکول های ریز مواد غذایی ضروری بدن  از دیواره ی لوله ی گوارش و رسیدن 

 آن ها به خون را جذب غذا می گویند و بیش تر در روده ی باریک انجام می شود . 

---

۱۶ - پرز و کار آن چیست ؟

 - برجستگی های کوچک و انگشت مانند دیواره ی داخلی روده ی باریک را پرز می نامند که 

 باعث افزایش سطح تماس غذا با دیواره ی روده  و افزایش سرعت جذب غذا از روده ی 

 باریک می شوند .

---

۱۷ - خون در بدن چه کارهایی انجام می دهد ؟ سه مورد .

   ۱ - انتقال مواد          ۲ - تنظیم دمای بدن               ۳ - وظایف دفاعی

---

  ۱۸ - خون چگونه موجب ثابت نگه داشتن دمای بدن می شود ؟

  - خون در ضمن عبور از قسمت های گرم بدن مثل ماهیچه ها گرما را می گیرد و آن را به 

 قسمت های سرد مانند پاها ، گوش و غیره می رساند . 

---

۱۹ - دیواره ی کدام  بطن قلب قطورتر است ؟ چرا ؟

- بطن چپ - زیرا این بطن باید خون را با فشار به تمام بدن پمپاژ کند بنابراین باید نیروی زیادی 

 بر خون وارد کند و دیواره ی آن ضخیم تر است .

---

۲۰ - الف - نبض چیست ؟  به فشار خون در سرخرگ ها که به صورت موجی در آن ها حرکت 

 می کند نبض می گویند .

        ب - چرا پزشک در هنگام معاینه بیمار نبض اورا کنترل می کند ؟ تا تعداد ضربان قلب اورا 

 در یک دقیقه مشخص کند زیرا تعداد نبض با تعداد ضربان قلب در هر فرد مساوی است . 

---

۲۱ - نقش و وظیفه ی هریک از موارد زیر را در بدن بنویسید :

- گلبول های قرمز : حمل و انتقال گازهای تنفسی ( اکسیژن و کربن دی اکسید ) بین شش ها و سلول های مختلف بدن به وسیله ی ماده ی قرمز رنگی به نام هموگلوبین که ترکیبی از پروتئین و آهن می باشد .

- پلاکت ها ( گرده ها ) : با ترشح ماده ای به نام فیبرینوژن در محل زخم باعث انعقاد یا لخته شدن خون در محل زخم و جلوگیری از خونریزی می شود .

- گلبول های سفید : با میکروب های بیماری زا مقابله می کنند و با سه روش این کار را انجام می دهند : 

۱- بیگانه خواری ( بلعیدن و حل کردن میکروب ها )   ۲- ترشح پادتن   ۳- تنظیم فعالیت های ایمنی بدن

- غده ی لوزالمعده ( پانکراس): ترشح آنزیم های مختلف برای گوارش انواع غذاها و نیز خنثی کردن اسید معده .  

- سرخرگ آئورت : خارج کردن خون روشن ( اکسیژن دار ) از بطن چپ هنگام انقباض قلب و فرستادن آن به تمام بدن . 

- سرخرگ ششی : خارج کردن خون تیره ( کربن دی اکسید دار ) از بطن راست هنگام انقباض قلب و فرستادن آن به شش ها .

- گردش کوچک خون ( گردش تصفیه ای ) : تصفیه ی خون از نظر گازهای تنفسی یعنی جذب اکسیژن از شش ها و پس دادن کربن دی اکسید به آن ها .

- گردش بزرگ خون ( گردش عمومی ) : رساندن غذا و اکسیژن به سلول ها و دور کردن کربن دی اکسید و مواد زاید و سمی از کنار آن ها .