ابزار وبمستر

علوم سوم - فصل ۱

۱ - دموکریت :

نخستین بار دموکریت دانشمند یونانی در حدود ۲۳۰۰ سال پیش درباره ی اتم چنین اظهار

داشت :

« همه ی مواد از ذره های بسیار کوچکی به نام اتم ساخته شده اند . اتم های مواد مختلف

دارای شکل های گوناگون هستند . اتم در زبان یونانی به معنی تجزیه ناپذیر است . » 

-----------------------------------------------------------------------------------------

۲ - دالتون :

جان دالتون دانشمند انگلیسی دو هزار سال پس از دموکریت ضمن قبول بخشی از نظریه ی

دموکریت بیان کرد :

«  اتم کوچکترین ذره ی سازنده ی ماده است و ذره های سازنده ی مواد مختلف با هم تفاوت

 دارند اما این تفاوت ها به علت گوناگون بودن شکل این ذره ها نیست ،  چون اتم های همه ی

مواد کروی شکل هستند و مانند یک ساچمه ی فلزی ،  کره ای توپر و سفت و بدون ساختار

درونی هستند . »  

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------

۳ - تامسون : ( مدل کیک کشمشی )

 جوزف تامسون دانشمند انگلیسی بخشی از نظریه ی دالتون را پذیرفت اما مدل دیگری برای

 اتم پیشنهاد کرد و اظهار داشت :

« درست است که اتم های همه ی مواد کروی شکل هستند ولی در اتم ها ذره هایی با بار

 الکتریکی منفی به نام الکترون وجود دارد و چون اتم ها خنثی هستند پس باید به همان تعداد

بار الکتریکی مثبت در اتم وجود داشته باشد که الکترون های منفی مانند کشمش های درون

یک کیک کشمشی در میان خمیری از بار مثبت پراکنده شده اند . »

------------------------------------------------------------------------------------------

۴ - رادرفورد :

ارنست رادرفورد دانشمند نیوزلندی چهارده سال پس از تامسون ساختار دیگری برای اتم

پیشنهاد کرد و مدل تازه ای برای آن ارائه داد و اظهار داشت : 

« اتم دارای هسته ی کوچکی است که تقریبا همه ی جرم اتم در آن متمرکز شده است و

هسته دارای بار الکتریکی مثبت است و الکترون ها دور هسته قرار گرفته و آن را محاصره

کرده اند. در ضمن بیش تر حجم اتم را فضای خالی تشکیل می دهد . »

------------------------------------------------------------------------------------------- 

۵ - نیلزبور : ( مدل منظومه ی شمسی )  

نیلز بور دانشمند دانمارکی دو سال پس از رادرفورد مدل دیگری برای اتم پیشنهاد کرد و اظهار

 داشت : 

« به نظر من در مدل رادرفورد احتمال سقوط الکترون ها روی هسته وجود دارد ( به دلیل 

نچرخیدن آن ها دور هسته ) ،  پس در اتم نیز هسته در مرکز قرار دارد و الکترون ها روی

مدارهایی دایره ای شکل به دور هسته پیوسته در حال گردش هستند . مانند منظومه ی

خورشیدی . »  

------------------------------------------------------------------------------------------------------------

۶ - مدل امروزی ( مدل لایه ای ) :

در این مدل نیز مانند مدل بور هسته که عمده ی جرم اتم را تشکیل می دهد در مرکز اتم قرار

 دارد و الکترون ها با انرژی های مختلف به دور هسته در حال گردش هستند. با این تفاوت که

در این مدل الکترون ها با به شکل ابری که ابر الکترونی نامیده شده است در اطراف هسته ی

اتم و در فضای بسیار بزرگی که قطر آن ۱۰۰۰۰ برابر قطر هسته ی اتم است در حرکتند . 

 ============================================================

- انواع ذرات موجود دراتم :

۱ - الکترون : دارای بار الکتریکی منفی و در اطراف هسته جای دارند .

۲ - پروتون : دارای بار الکتریکی مثبت و در درون هسته جای دارند .

۳ - نوترون : بدون بار الکتریکی و در درون هسته جای دارند .

- الکترون به وسیله ی تامسون ،  پروتون به وسیله ی رادرفورد و نوترون به وسیله ی

 جیمز چادویک کشف شدند .

------------------------------------------------------------------------------------------

- عدد اتمی : به مجموع تعداد پروتون های یک اتم ،  عدد اتمی آن اتم می گویند .

- عدد جرمی : به مجموع تعداد پروتون ها و نوترون های موجود در یک اتم عدد جرمی گفته

 می شود . 

--------------------------------------------------------------------------------------------

- دو ویژگی مهم هر اتم چیست ؟  

  عدد اتمی و عدد جرمی .  

--------------------------------------------------------------------------------------------

- نقش نوترون ها در اتم چیست ؟ 

ایجاد یک نیروی جاذبه ی بسیار قوی بین پروتون ها به نام نیروی قوی هسته ای جهت نگه

 داشتن پروتون ها در هسته ی اتم .   

--------------------------------------------------------------------------------------------

- جدول تناوبی عنصرها : اگر عنصرهای شناخته شده را به ترتیب افزایش عدد اتمی آن ها

کنار هم قرار دهیم جدولی به دست می آید که به آن جدول تناوبی عنصرها می گویند .

در جدول تناوبی عنصرها به وسیله ی نمادهای شیمیایی نوشته می شوند . 

-------------------------------------------------------------------------------------------

- نماد های شیمیایی : به یک یا دو حرف از نام لاتین یک عنصر که به جای نوشتن نام کامل آن

 عنصر به کار می رود نماد شیمیایی آن عنصر گفته می شود . 

 - عدد اتمی و عدد جرمی دو ویژگی مهم یک اتم به شمار می آیند . این دو ویژگی را به صورت

 عددهایی در سمت چپ نماد شیمایی عنصر می نویسند که عدد بالایی عدد جرمی و عدد

پایینی عدد اتمی می باشد .  

-------------------------------------------------------------------------------------------- 

  - منظور از ایزوتوپ یا اتم های هم مکان چیست ؟ مثال بزنید .

به اتم هایی که عدد اتمی یکسانی دارند ولی عدد جرمی آن ها با هم تفاوت می کند و در

یک خانه از جدول تناوبی قرار می گیرند اتم های هم مکان یا ایزوتوپ می گویند.

مانند : هیدروژن که دارای سه ایزوتوپ به صورت زیر است